Nguyễn Nhật Ánh từ lâu đã trở thành một cái tên quen thuộc và thân thương với nhiều thế hệ bạn đọc Việt Nam. Nếu những tác phẩm như Kính vạn hoa, Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ hay Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh gợi nhắc về tuổi học trò hồn nhiên, trong trẻo, thì Sương khói quê nhà lại mang một sắc thái khác: sâu lắng hơn, hoài niệm hơn và giàu suy tư hơn.

Sương khói quê nhà là tập tạp văn gồm 34 bài viết, được chia thành ba phần: Tình quê – Người thân – Những chuyến đi. Mỗi phần là một miền ký ức riêng, nơi tác giả trở về với quê hương Quảng Nam, với tuổi thơ nghèo mà ấm áp, với những con người thân quen đã in dấu trong suốt một đời. Từng trang sách như phủ một lớp sương mỏng của thời gian, gợi lên nỗi nhớ dịu dàng về những ngày đã xa.

Khi đọc cuốn sách này, em có cảm giác như đang bước vào một thế giới vừa gần gũi vừa xa xăm. Đó là miền quê có mùi thơm trái thị, có những cơn mưa bất chợt, có thuyền giấy lững lờ trôi theo dòng nước, có những người bạn cũ – bạn học, bạn chơi, bạn văn, bạn thơ – từng gắn bó với tác giả trong những năm tháng thanh xuân. Tất cả hiện lên không ồn ào, không phô trương, mà lặng lẽ, man mác, như chính tên gọi Sương khói quê nhà.

Điều khiến em ấn tượng nhất chính là giọng văn của Nguyễn Nhật Ánh: giản dị, nhẹ nhàng, hóm hỉnh nhưng chan chứa tình cảm. Tác giả không kể những điều lớn lao, mà tập trung vào những câu chuyện đời thường – về người thân, bạn bè, sách vở, bóng đá, thời trang hay những suy ngẫm về cuộc sống. Chính sự bình dị ấy lại làm nên sức lay động sâu xa, bởi nó khiến người đọc dễ dàng nhìn thấy chính mình trong từng trang viết.

Đọc Sương khói quê nhà, em nhận ra rằng những điều nhỏ bé quanh ta – một kỷ niệm cũ, một lời hỏi han, một buổi chiều yên ả – đôi khi lại là những điều đáng trân trọng nhất. Cuốn sách như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng: giữa dòng đời vội vã, con người vẫn cần những khoảng lặng để trở về với ký ức, với quê hương, với những yêu thương nguyên sơ.

Như nhà thơ Ý Nhi từng nhận xét, khi những bài tạp văn của Nguyễn Nhật Ánh được tập hợp lại, chúng tạo nên “một vóc dáng mới, một sức lôi cuốn mới”. Với em, Sương khói quê nhà không chỉ là một cuốn sách để đọc, mà còn là một miền cảm xúc để lắng nghe, để suy ngẫm và để yêu hơn những điều bình dị trong cuộc sống.