Tết trong thơ xưa không ồn ào, rực rỡ mà nhẹ nhàng, ấm áp và thấm đẫm hồn quê Việt. Qua những vần thơ mộc mạc mà giàu cảm xúc của Nguyễn Bính, Đoàn Văn Cừ, Tố Hữu, Anh Thơ, bức tranh Tết hiện lên vừa thân thương, vừa thi vị, khiến em thêm yêu Tết Việt và trân trọng vẻ đẹp của văn chương dân tộc.

Trong bài thơ Tết của me tôi của Nguyễn Bính, Tết hiện ra qua hình ảnh người mẹ quê tần tảo, lam lũ mà giàu yêu thương. Ngay từ đầu bài thơ, tác giả đã gợi lên sự vất vả, chu toàn của mẹ khi Tết đến: “Tết đến me tôi vất vả nhiều, / Me tôi lo liệu đủ trăm chiều.” Mẹ lo Tết từ rất sớm: “Nuôi hai con lợn tự ngày xưa / Me tôi đã tính ‘Tết thì vừa’.” Những công việc dọn dẹp, sắm sửa, thắp hương ông bà được miêu tả cụ thể, giản dị mà thiêng liêng: “Mặc quần, mặc áo, lên trên nhà / Thắp hương, thắp nến lễ ông bà.” Tết trong thơ Nguyễn Bính không chỉ là bánh trái, mâm cỗ, mà còn là nếp nhà, là sự thành kính với tổ tiên, là lời dặn dò con cái giữ gìn hòa khí đầu năm. Đọc bài thơ, em thấy Tết xưa giản dị mà ấm áp, khiến lòng người bỗng chùng xuống vì nhớ thương mẹ, nhớ một cái Tết đậm tình gia đình.

Nếu Nguyễn Bính viết về Tết trong mái nhà, thì Đoàn Văn Cừ lại mở ra không gian Chợ Tết đông vui, rộn ràng. Ngay những câu thơ đầu, bức tranh xuân đã hiện lên tươi sáng: “Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi, / Sương hồng lam ôm ấp nóc nhà tranh.” Không khí chợ Tết được khắc họa sinh động qua hình ảnh con người và cảnh vật: “Những thằng cu áo đỏ chạy lon xon, / Vài cụ già chống gậy bước lom khom.” Màu sắc ngày Tết tràn ngập trong thơ: “Những mẹt cam đỏ chót tựa son pha, / Thúng gạo nếp đong đầy như núi tuyết.” Chợ Tết không chỉ là nơi mua bán mà còn là nơi hội tụ niềm vui, sự háo hức của cả làng quê khi xuân về.

Không gian chợ tết

Qua ngòi bút giàu sức gợi tả của nhà thơ, em cảm nhận được nhịp sống rộn ràng, ấm no và niềm vui bình dị của người dân quê trong những ngày giáp Tết.

Một góc thầy đồ viết chữ trong chợ Tết xưa của người Việt.

Trong thi phẩm Ý xuân của Tố Hữu, mùa xuân và Tết lại mang một ý nghĩa khác. Xuân không chỉ là thiên nhiên tươi mới mà còn là sức sống, là niềm tin và khát vọng của tuổi trẻ. Ngay từ câu thơ mở đầu, nhà thơ đã gọi mời niềm vui và hi vọng: “Xuân bước nhẹ trên nhành non lá mới / Bạn đời ơi, vui chút với trời hồng!” Mùa xuân đánh thức sức mạnh tinh thần con người: “Thì vui chút cho hồn thêm nhựa mạnh / Gân thêm săn và máu hận thêm nồng!” Tết – xuân trong thơ Tố Hữu còn là lời thôi thúc tuổi trẻ sống có lí tưởng: “Đứng lên đi, xây dựng cuộc đời chung.” Vì thế, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy mà còn là điểm khởi đầu cho những ước mơ lớn lao, cho niềm tin vào tương lai của đất nước.

Còn với Anh Thơ trong Chiều xuân, Tết và xuân hiện ra thật dịu dàng, yên ả. Không gian làng quê chìm trong mưa bụi và sự tĩnh lặng: “Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng, / Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi.” Thiên nhiên xuân được cảm nhận bằng những nét chấm phá nhẹ nhàng: “Mấy cánh bướm rập rờn trôi trước gió, / Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.” Bức tranh xuân ấy vừa gần gũi vừa nên thơ, gợi cảm giác thanh bình, thư thái. Qua đó, em thấy Tết xưa không chỉ có niềm vui rộn ràng mà còn có những phút giây lắng đọng rất đỗi nên thơ.

Qua những bài thơ trên, Tết trong thơ xưa hiện lên với nhiều sắc thái: ấm áp tình gia đình, rộn ràng chợ quê, tràn đầy lí tưởng sống và dịu dàng vẻ đẹp thiên nhiên. Dù mỗi nhà thơ có một cách cảm nhận riêng, nhưng tất cả đều gặp nhau ở tình yêu tha thiết dành cho quê hương, cho con người và cho truyền thống dân tộc. Đọc thơ, em càng thêm yêu Tết Việt – một cái Tết mộc mạc mà sâu nặng nghĩa tình – và càng trân trọng hơn vẻ đẹp bền bỉ của văn chương Việt Nam.

Học trò 8A3 trong giờ học Ngữ văn