Bắt đầu từ một câu ca dao

“Hỡi cô thắt dải lưng xanh

Có về Nam Định với anh thì về…”

Tôi đã đọc câu ca dao ấy không biết bao nhiêu lần. Hai câu thơ mộc mạc mà như mở ra trước mắt tôi một miền quê vừa gần gũi, vừa xa xôi. Tôi tưởng tượng đến những bến đò, những làng nghề và những con người lặng lẽ giữ nghề qua năm tháng.

Từ câu ca dao ấy, tôi bắt đầu tìm hiểu nhiều hơn về Nam Định. Tôi biết đến làng Cổ Chất – nơi nổi tiếng với nghề nuôi tằm, ươm tơ và dệt lụa. Tôi hình dung những người thợ cần mẫn bên những nong kén, nhẹ nhàng se từng sợi tơ óng mượt. Từ những chiếc kén nhỏ bé, qua bàn tay con người, những sợi tơ mềm mại được tạo nên. Thật lạ lùng, một sợi tơ tưởng như mong manh lại có thể mang theo câu chuyện của cả một làng nghề. Có lẽ bởi trong mỗi sợi tơ ấy không chỉ có công sức của người thợ, mà còn có tình yêu với quê hương và sự gắn bó với những điều đã được truyền lại từ bao đời.

Tôi gặp quê hương trong những dấu tích xưa

Càng tìm hiểu, tôi càng nhận ra Nam Định không chỉ đẹp bởi những làng nghề truyền thống. Đó còn là vùng đất giàu truyền thống hiếu học và yêu nước.

Tôi biết đến Trạng nguyên Lương Thế Vinh, Trạng nguyên Nguyễn Hiền và dấu ấn của vương triều Trần. Tôi tự hỏi không biết đã có bao nhiêu thế hệ học trò được lớn lên từ mảnh đất này, mang theo truyền thống hiếu học của quê hương trên hành trình của mình.

Tôi cũng tìm hiểu về Đền Trần, chùa Phổ Minh, quần thể di tích Phủ Dầy và những nhà thờ cổ kính. Mỗi địa danh giống như một trang sách cũ, lặng lẽ kể cho tôi nghe những câu chuyện của thời gian.

Tôi thích cảm giác ấy – cảm giác được đứng trước những dấu tích của quá khứ và nghĩ về những con người đã từng sống, từng làm việc, từng yêu thương và gìn giữ quê hương nơi đây. Lúc ấy, tôi chợt hiểu rằng lịch sử không hề xa xôi. Lịch sử có thể nằm trong một mái đền, một ngọn tháp, một làng nghề hay một câu chuyện mà ông bà, cha mẹ kể lại. Và khi biết lắng nghe, tôi có thể cảm nhận quê hương bằng một cách rất khác.

Tự hào trong tôi

Trước đây, khi nghĩ về quê hương, tôi thường chỉ nghĩ đến một nơi để nhớ, để trở về. Nhưng giờ đây, tôi nhận ra quê hương còn là những điều âm thầm mà lặng lẽ: là bàn tay người thợ bên những nong tơ, là những di tích đã đi qua bao mùa mưa nắng, là truyền thống hiếu học được tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Tôi thấy yêu hơn những điều giản dị.

Tôi yêu một Nam Định không ồn ào, nhưng có nhiều câu chuyện xưa. Tôi yêu những sợi tơ vàng óng, yêu những mái đền cổ kính, yêu những cái tên đã làm nên niềm tự hào của quê hương. Và tôi cũng yêu cảm giác khi mình biết thêm một điều về nơi mình thuộc về.

Có lẽ tình yêu quê hương đôi khi bắt đầu giản dị như thế.

Bắt đầu từ một câu ca dao tôi tình cờ đọc.

Bắt đầu từ một làng nghề tôi tò mò tìm hiểu.

Bắt đầu từ một ngôi đền, một ngọn tháp khiến tôi muốn biết thêm về quá khứ.

Để rồi, khi khép lại những trang viết này, trong tôi không chỉ là những thông tin mà còn giữ lại một cảm xúc rất đẹp – cảm giác được sống với quê hương, được tự hào vì những gì cha ông đã để lại và mong muốn một ngày nào đó mình cũng có thể góp một phần nhỏ bé để những điều đẹp đẽ ấy không bị lãng quên.

Nam Định không chỉ là địa danh hay những con số, đó là một miền quê mà tôi thương nhớ và tự hào.